Zelforganisatie in de zorg; Kluts gezocht!

In onze vorige blogs schreven we dat een zorgorganisatie eerst moet weten wat de actuele situatie is en wat de bedoeling is om vanuit daar de juiste stappen te zetten richting zelforganisatie. In deze blog richten we ons op het niet-weten, de verwarring en onzekerheid in dit veranderproces.

Wij waren onlangs betrokken bij de volgende situatie:
Op een kleinschalige woonvorm werkt een verpleegkundige in de nachtdienst. De cliënt – we noemen haar mevrouw B – wil de verpleegkundige niet binnen laten in haar slaapkamer omdat zij niet goed overweg kan met deze verpleegkundige. De verpleegkundige duwt de deur verder open en de cliënt valt. De familie van mevrouw B is geschrokken en wil zo snel mogelijk een gesprek met de verpleegkundige. Deze maakt een keuze door haar eigen handelen te verdedigen, het gedrag van de cliënt ter discussie te stellen en de teamafspraken te verlaten. De teamcoach roept: “Pak je verantwoordelijkheid!”. Welke dan, vraagt de verpleegkundige zich af? Die van mij persoonlijk, als professional of die van het team?

Een andere situatie:
Een teamleider doet ontzettend haar best om de kwaliteit van zorg binnen haar teams op pijl te houden: van uitleg over waarom zaken geregistreerd moeten worden tot afvinklijstjes en controles. Helaas neemt al het aantal incidenten niet af. Moet ze nu sturen of laat ze los? En als ze loslaat, wat laat ze dan los?

Beide voorbeelden geven blijk van twijfel en onrust. We weten niet meer wat ons te doen staat en de vraag “hoe dan wél?” komt al snel naar boven. Zelforganisatie vraagt om stevigheid van het individu op professionele gronden en tegelijkertijd stevigheid om goed samen te kunnen werken. Antwoorden geven is niet de oplossing.

Van nature zijn we geneigd om in een situatie van niet-weten direct op zoek te gaan naar een antwoord. Niet-weten voelt als niemandsland: je oude routines zijn weg, maar de nieuwe zijn er nog niet. Het maakt ons ontzettend onzeker, paniekerig en een beetje stuurloos. Het snel vinden van een antwoord of oplossing geeft ons het gevoel van zekerheid, controle en beheersing terug. Helaas zorgt de druk om een antwoord te vinden er juist voor dat het er niet komt. We lopen het risico dat we terugvallen in oude routines, patronen en denkwijzen.

Het niet-weten is dan ook een belangrijke fase in ieder veranderproces. Het is een kantelpunt en er ontstaat ruimte voor nieuwe denkbeelden. Wanneer je accepteert dat je het even niet meer weet creëer je rust, stopt je blikvernauwing en zie je de richtingaanwijzers. Stap voor stap wordt duidelijk wat het antwoord is en wat je kunt doen. Niet-weten schept ruimte die nodig is om in de fase te komen waar je weer weet wat je te doen staat.

LeerEfficiënt wil de fase van “niet-weten” meer erkenning te geven. Het gaat nu niet om het antwoord. De kluts kwijt zijn is een natuurlijke fase. Deze fase hoort erbij en zorgt dat de antwoorden die voor ons passend zijn naar boven kunnen komen. Het is een logisch, voorspelbaar en goed teken. Blijf erbij en verdraag dat je samen de kluts kwijt bent!

Sandra Meijer en Jeannet Smulders
LeerEfficiënt

No Comments

Sorry comments are closed for this Post.

© 2015 Ita Est

User Login